بستهشدن تنگه هرمز و مشکل در رفت و آمد نفتکشها، پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، میتوانست اقتصاد جهان را با شوکی کمسابقه روبهرو کند. با این، ذخایر استراتژیک نفت و فرآوردههای نفتی که وجود داشت، در ماههای آغازین بحران بهعنوان عملیات امنیتی سپری کرد و مانع از بروز تبعات در آن شد.
این گزارش را فایننشنال تایمز در گزارشی تایید کرده است. بر اساس این گزارش «یکی از مهمترین اسپرهای اقتصاد جهانی در برابر شوک اخیر، ذخایر راهبردی و تجاری نفت بود. آمریکا و بسیاری از اقتصادهای بزرگ، پس از تجربه شوکهای نفتی دهه ۱۹، ذخایر بیشتر ۷۰ای ایجاد کردهاند». در این گزارش آمده است «مناسببودن سطح موجودی انبارها پیش از آغاز جنگ باعث کاهش هزینهها به ادامه سوخت، تعطیلی کارخانهها و تولید نفت در عمل بخشی از شوک جذب برای دولتها و بازارها میشود».
اما اکنون با گذشت چهار ماه، نگرانیها درباره سطح ذخایر و توان کشور برای عبور از ماههای پیشرو را بهویژه با نزدیک شدن به فصل سرما و تغییر الگوی مصرف انرژی که میتواند فشار بیشتری بر بازار جهانی وارد کند، افزایش میدهد. آمارهای بلومبرگ نشان میدهد که «در چند ماه اخیر ذخایر نفتی چین ۵۴ میلیون بشکه کم شده و ذخایر راهبردی نفت خام آمریکا است که برای کنترل شوکهای نفتی جهان تنها هفت میلیون بشکه با کف عملیاتی آن فاصله دارد و به ۳۰۷ میلیون بشکه رسیده است».
با بررسی این آمار و گزارشها میتوان به این موضوع پی برد که این فشار تنها متوجه منبع هیدروکربوری نمیشود و در این میان است که برای سناریوهای طولانیمدت بحران برنامهریزی تحت تأثیر قرار نخواهد گرفت.
برای کشورهای ذخایر فصل سرما چه تمهیداتی اندیشیده شده است؟
مرتضی بهروزیفر، کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با «نفت ما» در این باره میگوید: «اگر بخواهیم برای پاییز و زمستان واقعبینانه نگاه کنیم، با توجه به شرایط پیشآمده و خارج شدن بخشی از نفت منطقه خلیج فارس از بازار، طبیعتاً بازار با فشارهایی روبهرو شده است. اما از سوی دیگر، عمده مصرفکننده نیز میتواند برای چنین شرایطی برنامهریزی کند. برای مثال، چین بهتنهایی حدود چهار میلیون بشکه از مصرف خود را از طریق تعمیرات برنامهریزیشده پالایشگاهها و کاهش کمکردن مصرف میکند».
او بیان می کند: «از طرفی، شواهد بیانگر آن است که نه ایران و نه آمریکا که این بحران جهانی را به به همین دلیل، واکنش بازارهای جهانی به تحولات منطقه خلیج فارس نیز محدود بوده است».
امید بازیگران منطقه به حل مشکلات
این کارشناس درباره اینکه جهان باید نگران ذخایر زمستانی باشند یا نه؟ میگوید: «کشورهای مصرفکننده در زمان آتشبس که نفت را از منطقه به بازار میرساند، میسازد، بخشی از توسعه استراتژیک خود را میسازد. به همین دلیل، نگرانی شدیدی برای انرژی در فصل سرما ندارد. با این حال، هنوز تا شروع زمستان زمان باقی است و هم ایران، هم دیگر بازیگران منطقه و هم بازارهای جهانی امیدوارند که مشکل خلیج فارس تا آن زمان حل شود. بنابراین با توجه به ذخایر موجود و روند فعلی، نگران جدی برای سوخت زمستانی در سطح جهانی وجود ندارد، بهشرط آنها ادامهدار نمیشود».
افزایش قیمت ها در زمستان از انتظار نیست
بهروزیفر درباره سناریو تشدیدشها میگوید: « نتایج اظهارنظری در مواردی که بحرانهای بحرانی و زیرساختهای انرژی ایران و سایر حوزههای خلیج فارس گسترش پیدا کند، ممکن نیست و همهچیز دارای دو میزان افزایش تولید نفت در مناطقی هستند که بازار خارج از کشور میشود و مدت زمان این خروج خواهد بود. در موارد، وقایعی مانند چندین خط لوله در طول بازههای دو هفته تا یک ماه قابل مرمت و بازگشت به مدار است اما در موارد مشابه حادثه در گازی، فرآیند ممکن است دو سال به طول انجام شود. بنابراین پیشبینی دقیق منوط به نوع رخداد خواهد بود. با این حال، روند فعلی تداوم دارد، در فصل زمستان قیمتها سطحی بسیار بالاتر از وضعیت فعلی خواهد داشت».
زمستان برای چه کسی سخت تر خواهد بود؟
در مورد وضعیت ایران در زمستان پیشرو در شرایطی که شرایط به همین میزان افزایش مییابد، میگوید: «با توجه به اینکه احتمالاً یک سوم تا یک چهارم توان تولید خود را در این جنگ از دست دادهایم و به میزان قابل توجهی از آن به سرعت بازنخواهد گشت، و در شرایط عادی نیز به ویژه در زمستان و در اوج مصرف، بسیار قابل توجه است. خارج از تولید نیز به این کف قبل اضافه خواهد شد. در صورت عدم جبران از طریق سوخت مصرفی یا سایر گزینهها، با بحران مواجه میشویم».
او ادامه میدهد: «همچنین میتواند محاصره دریایی رفع نشود، امکان مصرف یا انرژی انرژی انرژی نخواهد داشت. از سوی دیگر، روسیه به دلیل هدف اصلی است که نیمی از پالایشگاهی آن را تحت تأثیر قرار می دهد، عملاً از یک عامل واردکننده تبدیل می شود و قادر به ایجاد فرآورده هایی مانند بنزین به ایران نمی تواند باشد. امکان تولید از منطقه خزر و خلیج فارس نیز با توجه به شرایط موجود وجود ندارد. مضاف بر اینکه مشکل مالی نیز مزید بر علت است. بدین ترتیب در صورت تداوم وضعیت موجود و عدم تغییر محسوس، راحتی برای ایران نخواهیم داشت».
دیدگاهتان را بنویسید
دیدگاه ها