قیمت نفت برنت پس از افزایش امیدها به توافق میان ایران و آمریکا و احتمال بازگشایی تنگه هرمز، از محدوده ۱۰۰ دلار در ۲۳ ژوئیه به حوالی ۸۰ دلار کاهش یافته است؛ با این حال، شرایط بازار نسبت به زمان آتشبس ژوئن تفاوت اساسی دارد و انتظار برای بازگشت سریع نفت ارزان چندان واقعبینانه نیست.
تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ، مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان بود. اکنون هرگونه توافق برای بازگشایی این آبراه میتواند بخشی از عرضه را به بازار بازگرداند، اما حجم نفت آماده ورود به بازار بسیار کمتر از دوره قبل است.
ذخایر نفتی دیگر کافی نیست
در آستانه آتشبس ۱۷ ژوئن، معاملهگران انتظار داشتند حدود ۱۵۰ میلیون بشکه نفت ذخیرهشده در صدها نفتکش پشت تنگه هرمز، پس از بازگشایی وارد بازار شود.
بر اساس دادههای کپلر، حدود ۷۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده در ماه پس از توافق ژوئن از خلیج فارس خارج شد. اکنون تنها حدود ۸۰ میلیون بشکه نفت در داخل خلیج فارس باقی مانده و بنابراین بازگشایی مجدد تنگه، موج عرضهای مشابه دوره قبل ایجاد نخواهد کرد.
بازار در وضعیت کمبود عرضه
تغییر شرایط در ساختار معاملات آتی نفت برنت نیز قابل مشاهده است. پس از توافق ژوئن، بازار وارد وضعیت «کونتانگو» شده بود که نشانه انتظار برای مازاد عرضه در کوتاهمدت بود.
اکنون اما قراردادهای تحویل اکتبر برنت حدود ۱.۵ دلار بالاتر از قراردادهای نوامبر معامله میشوند؛ وضعیتی که نشان میدهد بازار همچنان با محدودیت عرضه در کوتاهمدت مواجه است.
به گفته کشاو لوحیا، مدیرعامل هیلو انالیتیکس، کاهش اخیر حقبیمه ریسک همچنان به معنای آن نیست که بازار فیزیکی نفت برنت از محدودیت عرضه خارج شده است.
گازوئیل؛ بحران بزرگتر بازار
یکی از مهمترین تفاوتهای شرایط فعلی با ماه ژوئن، وضعیت بازار گازوئیل است. اختلال در صادرات خاورمیانه و آسیب به پالایشگاههای روسیه، تراز جهانی این فرآورده را بهشدت تضعیف کرده است.
روسیه نیز پس از آسیب دیدن بخشی از زیرساختهای پالایشی خود در حملات پهپادی اوکراین، در ماه ژوئیه صادرات گازوئیل را ممنوع کرد.
در نتیجه، حاشیه سود پالایش گازوئیل در ۳۱ ژوئیه به رکورد ۷۵ دلار در هر بشکه رسید. این رقم اکنون به حدود ۶۳ دلار کاهش یافته، اما همچنان بیش از ۵۰ درصد بالاتر از سطح اواسط ژوئن است.
این شرایط نشان میدهد حتی اگر با بازگشایی هرمز بخشی از نفت خام به بازار بازگردد، کمبود فرآوردههای نفتی بهسرعت برطرف نخواهد شد.
دریای سرخ؛ گلوگاه تازه انرژی
همزمان با بحران هرمز، دریای سرخ نیز به یکی دیگر از نقاط آسیبپذیر بازار انرژی تبدیل شده است.
پس از آغاز جنگ، عربستان توانست با استفاده از مسیرهای جایگزین، حتی در شرایط بسته بودن تقریباً کامل هرمز، بیش از ۴ میلیون بشکه در روز صادر کند؛ رقمی معادل حدود ۶۰ درصد جریان صادراتی پیش از جنگ.
اما اعلام محاصره صادرات عربستان از سوی نیروهای یمنی و حملات به زیرساختهای این کشور، این مسیر جایگزین را نیز با ریسک مواجه کرده است.
حتی در صورت رفع محاصره، احتمال بازگشت دوباره تهدیدهای امنیتی در دریای سرخ میتواند همچنان بر بازار نفت و هزینه حملونقل دریایی فشار وارد کند.
بازگشایی هرمز پایان بحران نیست
بازار جهانی انرژی اکنون با مجموعهای از ریسکهای همزمان مواجه است؛ کاهش ذخایر، محدودیت ظرفیت پالایشی، اختلال صادرات گازوئیل و افزایش تعداد گلوگاههای امنیتی.
به همین دلیل، بازگشایی تنگه هرمز میتواند بخشی از فشار عرضه را کاهش دهد، اما بهتنهایی برای بازگرداندن بازار به دوره نفت ارزان کافی نیست. تا زمانی که ظرفیت پالایشی و ذخایر جهانی ترمیم نشوند و ریسکهای امنیتی در هرمز و دریای سرخ کاهش پایدار پیدا نکنند، بازار انرژی همچنان مستعد نوسانهای شدید باقی خواهد ماند.
منبع : تسنیم
دیدگاهتان را بنویسید
دیدگاه ها