ایران در سال‌های اخیر با رشد مصرف بنزین، فشار مضاعفی بر شبکه تولید، توزیع و تأمین انرژی حمل‌ونقل تجربه کرده است؛ فشاری که از نظر اقتصادی و امنیت انرژی، سیاست‌گذاران را به سمت تنوع‌بخشی به سبد سوخت سوق می‌دهد.

تداوم اتکای بالا به بنزین موجب می‌شود هرگونه نوسان در تولید پالایشگاهی، اختلال در شبکه حمل‌ونقل یا افزایش ناگهانی تقاضا به سرعت بر بازار داخلی اثر بگذارد.
 
گزینه‌های جایگزین بنزین

یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها، تقویت مصرف CNG در ناوگان سبک و عمومی است. ایران از نظر ذخایر گاز طبیعی و زیرساخت‌های اولیه ظرفیت مناسبی برای توسعه این سوخت دارد؛ هرچند استمرار آن نیازمند نوسازی جایگاه‌ها و تضمین پایداری عرضه گاز است.

توسعه خودروهای هیبریدی و برقی نیز می‌تواند در میان‌مدت و بلندمدت بخشی از وابستگی حمل‌ونقل به بنزین را کاهش دهد. توسعه ایستگاه‌های شارژ و تقویت زیرساخت برق از الزامات این مسیر است.

در کنار این موارد، استفاده از LPG، سوخت‌های زیستی و برخی ترکیبات نوین سوختی نیز می‌تواند در بخش‌هایی از حمل‌ونقل مورد توجه قرار گیرد.
 
اصلاح مصرف در کنار تنوع سوخت

تنوع‌بخشی به سبد سوخت به تنهایی کافی نیست و باید با اصلاح سمت تقاضا همراه شود. اسقاط خودروهای فرسوده، ارتقای بهره‌وری خودروها، توسعه حمل‌ونقل عمومی و مدیریت ترافیک شهری از جمله اقداماتی است که می‌تواند شدت مصرف بنزین را کاهش دهد.

از منظر اقتصادی نیز کاهش وابستگی به بنزین می‌تواند فشار بر منابع عمومی و نیاز به واردات یا جبران کسری را کاهش دهد و انعطاف بیشتری در مدیریت انرژی ایجاد کند.

در نهایت، تنوع‌بخشی به سبد سوخت باید به عنوان یک سیاست ملی و فرابخشی دنبال شود؛ سیاستی که نیازمند هماهنگی دستگاه‌های مختلف، مشارکت بخش خصوصی و اصلاح مشوق‌های قیمتی است.