به گزارش میز نفت، قیمت ۷۵ یا ۸۰ دلاری نفت در بازار به معنای درآمد جهانی ۷۵ یا ۸۰ دلاری ایران از هر بشکه نیست. نفت ایران پیش از رسیدن به مقصد و تبدیل درآمد به منابع قابل استفاده، از یک زنجیره پرهزینه عبور می‌کند.

تحریم فقط نفت ایران را محدود کرده است. شیوه فروش، مسیر حمل، بیمه محموله و کار دریافت پول نیز تحت تأثیر سازوکارها قرار گرفته اند. دستیابی به این وضعیت،گیری یک «هزینه تحریم» روی هر بشکه نفت شکلی است.
 
تخفیف اولین فروش

اولین کسر از قیمت نفت در مرحله فروش اتفاق می‌افتد. ایران برای حفظ مشتری و پرداخت هزینه خرید نفت تحریمی، در مقاطع مختلف تخفیف ارائه شده است.

میزان این تخفیف ثابت نیست. در برخی دوره‌ها فاصله‌های قیمت نفت ایران با شاخص برنت به کمتر از یک دلار رسیده و در دوره‌هایی تا حدود ۱۰ یا ۱۱ دلار افزایش پیدا کرده است.

شدت تحریم، وضعیت بازار، حجم عرضه رقبا و قدرت چانه‌زنی، دامنه تخفیف را تغییر می‌دهد. هر دلار تخفیف مستقیماً از درآمد بالقوه نفت کم می‌کند.
 
جهش هزینه حمل نفت

کرایه نفتکش دومین بخش مهم این صورت‌حساب است. پیش از آخرین نفت منطقه، هزینه یک کشش غول‌پیکر را در برخی از مسیرهای خلیج فارس با یک دلار به ازای هر بشکه می‌رسید، اجاره می‌کند. اکنون در مسیرهای پرریسک، قام بالاتر از ۱۲ دلار نیز ثبت شده است.

افزایش خطرهای امنیتی، هزینه بیمه و کاهش تعداد شناورهای آماده ورود به مسیرهای پرخطر، بازار حمل نفت را گران کرده‌اند.

این جهش برای ایران بیشتر دارد. بحرانی از ابتدا با محدودیت بیشتر در دسترسی به ناوگان، بیمه و خدمات بین‌المللی روبه‌رو است. امنیت منطقه یک لایه جدید نیز به این ساختار اضافه شده است.
 
خدمات شبکه واسطه ها

فروش نفت نفتی به ساده ترین فروشنده و خریدار محدود نمی‌شود. سرمایه‌های تجاری، شرکت‌های پوششی، سازوکارهای تسویه و مسیرهای غیرمستقیم پول بخشی از چرخه‌های ایجاد شده را می‌دهند.

بیمه‌های پرهزینه، ریسک توقیف، محدودیت بانکی و عملیات انتقال پول نیز باعث ایجاد می‌شوند.در نتیجه، بخشی از پول نفت پیش از ورود به چرخه اقتصادی کشور در همان مسیر مصرف می‌شود.
 
فاصله قیمت نفت تا درآمد ایران

فرض کنیم قیمت جهانی هر بشکه نفت 8 دلار باشد. این عدد هنوز خالص ایران نیست. ابتدا تخفیف فروش از آن کم می شود. سپس هزینه حمل، بیمه، انتقال و انتقال پول به صورت‌حساب اضافه می‌شود.
 

در شرایط پرریسک، مجموع این هزینه‌ها می‌تواند به حدود ۱۵ تا ۲۰ دلار در هرکه برسد. اما این عدد ثابت نیست. شرایط بازار نفت، نرخ کرایه کشتی، سطح منطقه و محدودیت های مالی آن را تغییر می دهد.

بنابراین تحلیل درآمد نفتی ایران فقط بر پایه قیمت برنت می‌تواند گمراه‌کننده باشد. موضوع اصلی فقط «قیمت نفت» نیست، بلکه «درآمد قابل وصول از هر بشکه» مهم است.
 
صورت‌حساب واقعی تحریم

تحریم یک هزینه مشخص و واحد روی هر بشکه نفت ایران نمی‌گذارد. مجموعه‌ای از هزینه‌های پراکنده، میان قیمت بازار و درآمد واقعی را ایجاد می‌کنند.

تخفیف بخشی از این فاصله است. حمل گران تر، بیمه، واسطه گری و انتقال بخش های دیگر را می سازند.

از همین زاویه، کاهش هزینه می‌تواند حتی بدون افزایش تولید یا رشد قیمت نفت، درآمد واقعی کشور را کاهش دهد. در بازار نفت فقط تعداد بشکه‌ها ندارد؛ پول قابل وصول از هر بشکه تعیین کننده است.