به گزارش کانال نفت، طبق این برآوردهای این شرکت مشاورهای انرژی از زمان آغاز بحران (اواخر فوریه ۲۰۲۶)، بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات از چرخه تولید جهانی خارج شده است و با ادامه محدودیتها در تولید و حملونقل، مجموع نفتی که از بازار حذف خواهد شد به حدود یک میلیارد بشکه در کل دوره بحران نزدیک میشود.
خروج معادل 2.5 برابر کل ذخایر استراتژیک نفت آمریکا از بازار نفت
آدیتیا ساراوات، مدیر تحقیقات خاورمیانه در این مؤسسه گفت: «زیان تجمعی اکنون به یک میلیارد بشکه رسیده و طبق سناریوی پایه ما، در مسیر تقریباً دو برابر شدن تا پایان سال قرار دارد». بر مبنای این گزارش، این مقدار معادل 2.5 برابر کل ذخایر استراتژیک نفت آمریکا است.
ساراوات در این گزارش افزود: «حتی با فرض برقراری یک توافق محدود بین آمریکا و ایران در ماه ژوئن و بازگشایی مرحلهای تنگه هرمز از اواسط ژوئیه، زیان تجمعی نفت در سناریوی پایه این شرکت، در مسیر تقریباً دو برابر شدن تا پایان سال قرار دارد».
او هشدار داد که این سناریوی پایه، تحت فشار قرار دارد: «هر ماه که به درگیری اضافه میشود، حدود ۳۵۰ میلیون بشکه به خسارت تجمعی اضافه میکند؛ با سهم فزایندهای از این نفت که دیگر هرگز به بازار باز نخواهد گشت».
ساراوات همچنین اشاره کرد: «با ۱۱.۸ میلیون بشکه در روز تولید متوقفشده در میان شش تولیدکننده خلیج فارس، این درگیری به شدیدترین اختلال عرضه در دوران مدرن نفت تبدیل شده است».
شکست دیپلماسی و افزایش ریسک
او افزود: «با وجود یک تفاهمنامه شکننده میان آمریکا و ایران که امید به توافق را افزایش داده بود، هر دو طرف دوباره حملات هوایی را از سر گرفتهاند؛ که مسیر دیپلماتیک را محدود و ریسک یک شوک طولانیمدت را افزایش داده است».
ذکر این نکته ضروری است که این گزارش پیش از سخنرانی اخیر ترامپ و اعلام حمله مستقیم به زیرساختهای ایران منتشر شده بود.
در گزارش تأکید شده که حتی در سناریوی پایه، بازگشت تولید به شکل سریع نخواهد بود، بلکه بهتدریج اتفاق میافتد؛ زیرا جابهجایی مجدد نفتکشها، اولین مشکل خواهد بود که سبب میشد تا بازگشت تولید دو تا سه هفته بعد از بازگشایی تنگه هرمز به عقب بیفتد. حتی این گزارش تأکید کرده که فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد از تولید متوقفشده در ماه ژوئیه به بازار بازمیگردد.
طبق پیشبینی این مؤسسه مشاور انرژی، در ماه آگوست و سپتامبر شاهد افزایش سریعتر تولید خواهیم بود که حدود ۱۷.۳ میلیون بشکه در روز در آگوست و حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه در روز در سپتامبر برآورد میشود. همچنین حدود ۸۵درصد از حجم از دسترفته تا اکتبر بازمیگردد و باقیمانده هم تا ژانویه ۲۰۲۷ بهتدریج جبران خواهد شد. با این همه حتی در سناریوی خوشبینانه، خسارت تجمعی عرضه نفت ممکن است تا پایان سال به نزدیک دو میلیارد بشکه هم برسد.
سه عامل جدید اثرگذار بر بازار نفت
این گزارش تأکید میکند که بازار دیگر فقط براساس عرضه و تقاضا کار نمیکند، بلکه سه عامل جدید دسترسی به نفت، امکان جابهجایی فیزیکی، کنترل مسیرهای انتقال تعیینکننده شدهاند.
بازار انرژی وارد یک فاز «ریسک ژئوپلیتیک دائمی» شده است
بخشی از تحلیلگران هشدار دادهاند که در صورت تداوم بحران، قیمت نفت میتواند در سناریوهای شدیدتر حتی به بالاتر از ۱۵۰ دلار در هر بشکه برسد و این موضوع باعث شده بازار انرژی وارد یک فاز «ریسک ژئوپلیتیک دائمی» شود، نه یک بحران کوتاهمدت.
به بیانی دیگر این گزارش به این نکته مهم اشاره میکند که جنگ خاورمیانه فقط قیمت نفت را بالا نبرده، بلکه «یک بخش واقعی از نفت جهان را از بازار حذف کرده» و این اثر میتواند چند سال باقی بماند.
اهمیت این گزارش در آن است که این شوک دیگر یک اختلال کوتاهمدت نیست، بلکه در حال تبدیل شدن به یک بحران ساختاری عرضه است؛ بدین معنا که بازار فقط با «کمبود موقت» روبهرو نیست، بلکه با «اختلال در جریان فیزیکی نفت» مواجه شده است.
کمبود ذخایر جهانی از سقوط قیمت جلوگیری میکند
مؤسسه فناوری انرژی اینورس (Enverus) نیز در تحلیلی در این باره قیمت نفت برنت در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ را از ۹۵ دلار در هر بشکه به ۱۱۰ دلار افزایش داده و علت آن را سناریوی توافق آمریکا و ایران تا پایان ماه ژوئن عنوان کرده است. این مؤسسه در تحلیل خود درباره علت افزایش قیمت نفت در پیشبینی خود بر این نکته تأکید کرده که بازار نفت با بازگشایی تدریجی تنگه هرمز خواهد بود.
براساس این گزارش، هرچند واکنش اولیه بازار به توافق ممکن است نزولی باشد، اما کمبود ذخایر جهانی از سقوط قیمت جلوگیری میکند. در ادامه این گزارش آمده که ذخایر کشورهای صنعتی (OECD) حدود ۲.۳ میلیارد بشکه باقی میماند که بسیار پایینتر از قبل جنگ است و پیشبینی شده که قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۷ کمی کاهش یافته و در محدوده ۱۰۵ دلار باقی میماند.
قیمت بالای نفت برای طولانیمدت
آل سالازار از تحلیلگران این مؤسسه، در این گزارش نوشت: «حتی با باز شدن مسیر، تنگه هرمز یکشبه به حالت عادی برنمیگردد و بازار هم ذخایر ایمنی خود را سریع بازنمیگرداند و شاهد قیمت بالای نفت برای طولانیمدت خواهیم بود».
همچنین مؤسسه انرژی استاندارد چارترد (Standard Chartered) نیز در آخرین گزارش خود با همین محور، تأکید کرده که بین قیمت بازار و بازگشت واقعی عرضه فاصله زمانی وجود دارد. براساس این گزارش: «بخشی از تولید در چند هفته برمیگردد و بخشی در چند ماه، اما بخشی ممکن است هرگز بازنگردد».
در این تحلیل در قالب یک تقسیمبندی برای بازگشت عرضه، نوشته است: «30 تا ۴۰درصد در چند هفته اول، ۸۰ تا ۹۰درصد طی یک سال به بازار بازخواهد گشت و۱۰ تا ۲۰درصد نیز نیازمند ترمیم چندساله است، اما مهمتر آن است که تا ۱۰درصد عرصه ممکن است برای همیشه از بین برود».
تنگه هرمز در کوتاهمدت عملاً بسته باقی میماند
همچنین اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در نهم ماه ژوئن در گزارشی نوشت: «تنگه هرمز در کوتاهمدت عملاً بسته باقی میماند و بازگشایی واقعی جریان نفت، از سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ شروع میشود. با این حال رسیدن به سطح قبل از جنگ را در اوایل سال ۲۰۲۷ شاهد خواهیم بود». براساس این گزارش، بخشی از تولید خاورمیانه پس از پایان بازه کوتاهمدت همچنان مختل باقی خواهد ماند.
۱۰ روز مصرف انرژی جهان از بین رفت
به گزارش نفت ما، باتوجه به اینکه مصرف جهانی نفت در سالهای اخیر حدوداً ۱۰۲ تا ۱۰۴ میلیون بشکه در روز (بهطور میانگین ۱۰۳ میلیون بشکه در روز) است، براساس محاسبهای ساده میتوان دریافت حذف یک میلیارد بشکه نفت در روز معادل ۱۰ روز مصرف کل جهان خواهد بود. هرچند این عدد ساده به نظر میرسد، اما در بازار نفت معنی آن خیلی بزرگتر است، زیرا این «۱۰ روز مصرف» همزمان که قابل برداشت نیست، به شکل کاهش تولید روزانه، اختلال حملونقل و نفتی که اصلاً به بازار نمیرسد، تعبیر میشود.
حال اگر همان عدد گزارش ریستارد انرژی را دقیقتر ترجمه کنیم، اختلال در تولید حدود 11.8 میلیون بشکه در روز، معادل حدود 85 روز (حدود سه ماه) تولید از دسترفته از یک بلوک بزرگ عرضه است. به بیانی دیگر باید گفت بازار نفت به «جریان روزانه» حساس است، و نه فقط میزان نفت حاضر در بازار.
۴۰درصد ذخایر استراتژیک جهان تحت فشار قرار گرفت
علاوه بر آن، ذخایر کشورهای صنعتی (OECD)، مهمترین سپر بازار است. طبق برآوردهای اخیر ذخایر این کشورها، حدود 2.3 میلیارد بشکه است که یک میلیارد بشکه، حدود ۴۰ تا ۴۵درصد کل ذخایر کشورهای OECD است. بنابراین اگر فقط ۱۰ روز مصرف جهانی حذف شود، بازار آن را قابل مدیریت ارزیابی میکند، اما اگر ۴۰درصد ذخایر OECD تحت فشار قرار بگیرد، بازار این پیام را دریافت میکند که سیستم در حال فروپاشی است. در واقع قیمت نفت بیشتر از هر چیز به این بستگی دارد که بداند چقدر ذخیره در اختیار دارد تا شوک عرضه را جذب کند و وقتی مهمترین ذخایر استراتژیک جهان تحت تأثیر قرار میگیرد، بازار این آلارم را میدهد که: «سیستم ذخیرهای که جلوی بحران را میگیرد، در حال خالی شدن است».










دیدگاه ها