به گزارش «کانال نفت»، قیمت جهانی نفت امروز برای همه مهم‌تر از گذشته شده زیرا مستقیماً روی قیمت سوخت، هزینه حمل‌ونقل، درآمدهای ارزی و حتی چشم‌انداز اقتصادی کشور اثر می‌گذارد. برای همین، کم نیستند کسانی که هر روز دست‌کم یک‌بار قیمت نفت را دنبال می‌کنند؛ گاهی با چک کردن قیمت‌ها و گاهی از طریق خبرهایی که درباره بازار نفت منتشر می‌شود.

با این حال، در نگاه عمومی، جنگ و تنش‌های سیاسی معمولاً مهم‌ترین عامل افزایش قیمت نفت تلقی می‌شوند؛ در حالی که بازار نفت تنها با یک متغیر حرکت نمی‌کند. میزان عرضه، سطح ذخایر، تقاضای چین، وضعیت پالایشگاه‌ها و البته تحولات ژئوپلیتیکی، همزمان بر قیمت‌ها اثر می‌گذارند.

حالا که بازار نفت تحت تاثیر اختلال‌های عرضه در خاورمیانه و تحولات پیرامون تنگه هرمز قرار دارد، سوال اصلی این است: معتبرترین بانک‌ها، موسسات مالی و سازمان‌های تخصصی، آینده قیمت نفت را چگونه می‌بینند؟

نفت ۱۰۰ دلاری تا پایان سال
مورگان استنلی، شرکت خدمات مالی آمریکایی، بر این باور است که با بهبود تدریجی عرضه نفت در خاورمیانه و حرکت بازار به سمت تعادل، قیمت نفت برنت پس از رسیدن به سطوح بالا در پایان سال جاری، در سال ۲۰۲۷ به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. بر اساس آخرین برآورد این موسسه، میانگین قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه خواهد بود و سپس در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۷ به حدود ۹۵ دلار و در سه‌ماهه دوم به حدود ۹۰ دلار می‌رسد. مورگان استنلی در ادامه انتظار دارد قیمت برنت در سه‌ماهه سوم سال آینده تا حدود ۸۰ دلار کاهش پیدا کند.

به این ترتیب، سناریوی این موسسه بر این فرض استوار است که شوک عرضه فعلی موقتی باشد و با بازگشت تدریجی تولید و صادرات خاورمیانه، فشار موجود بر بازار نفت در سال آینده کاهش پیدا کند. با این حال، مورگان استنلی تاکید دارد که کاهش قیمت‌ها به سرعت عادی‌شدن عرضه وابسته است و طولانی‌شدن اختلال‌ها می‌تواند این مسیر را تغییر دهد.

اهمیت راهبردی تقاضای نفت چین
در سمت دیگر بازار، تقاضا نیز به اندازه عرضه اهمیت دارد و در این میان، چین به دلیل حجم بالای مصرف و واردات نفت، یکی از متغیرهای تعیین‌کننده بازار جهانی است.

مورگان استنلی در گزارش خود خاطرنشان کرده است که واردات ضعیف چین در ماه‌های اخیر تا حدی از فشار کمبود عرضه در بازار کاسته، اما خرید نفت برای تحویل‌های نوامبر دوباره در حال تقویت است. در چنین شرایطی، افزایش تقاضای چین می‌تواند بازار را در برابر هرگونه اختلال جدید در سمت عرضه آسیب‌پذیرتر کند.

از نگاه این موسسه، بزرگ‌ترین عدم قطعیت در چشم‌انداز بازار نفت همچنان به تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه مربوط می‌شود. اگرچه تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز در روزهای اخیر بهبود یافته، اختلال در مسیر شرق به غرب عربستان سعودی و مسائل امنیتی در مسیر دریای سرخ همچنان ادامه دارد.

به همین دلیل، سناریوی ۱۰۰ دلاری مورگان استنلی را نمی‌توان یک سقف قطعی برای قیمت نفت دانست. هر حمله جدید به زیرساخت‌های انرژی یا ایجاد اختلال تازه در عرضه می‌تواند فشار صعودی بیشتری به بازار وارد کند.

بازار نفت بدون چشم‌انداز مشخص
بانک جی‌پی مورگان در تازه‌ترین تحلیل خود، چشم‌انداز بازار نفت را در شرایط فعلی بسیار نامطمئن توصیف کرده و نوشته است که برای نخستین‌بار از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نمی‌توان سرانجام بازار نفت را با اطمینان پیش‌بینی کرد.

این بانک هشدار داده است که در صورت تداوم اختلال عرضه از سوی تولیدکنندگان خاورمیانه، قیمت نفت در اواخر سال افزایش خواهد یافت؛ چرا که با ادامه برداشت از ذخایر، حاشیه امن بازار کوچک‌تر می‌شود و برای حفظ تعادل، فشار بیشتری بر سمت تقاضا وارد خواهد شد.

به بیان دیگر، هرچه اختلال عرضه طولانی‌تر شود، نقش ذخایر در پر کردن شکاف بازار کمتر می‌شود و بازار برای ایجاد تعادل، ناچار به اتکا بر کاهش مصرف و افزایش قیمت خواهد بود.

در پی کاهش تنش‌ها نفت به ۶۰ دلار میرسد
با وجود پیش‌بینی‌هایی که از تداوم قیمت‌های بالای نفت حکایت دارند، همه سناریوها صعودی نیستند. موسسه اس‌اندپی گلوبال انرژی پیش‌بینی کرده است که میانگین قیمت نفت خام در سال آینده اندکی کمتر از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه باشد.

با این حال، دامنه سناریوهای این موسسه بسیار گسترده است. در صورت تداوم اختلال در تردد از تنگه هرمز، قیمت نفت می‌تواند تا ۱۲۰ دلار برای هر بشکه افزایش پیدا کند؛ اما اگر شرایط با سرعت بهبود یابد، قیمت‌ها حتی می‌توانند به زیر ۶۰ دلار برسند.

وود مکنزی، موسسه جهانی داده و تحلیل در حوزه انرژی، نیز سناریویی مشابه را ترسیم کرده است؛ با این تفاوت که در این سناریو، قیمت نفت ابتدا یک دوره صعودی را تجربه می‌کند. بر اساس پیش‌بینی این موسسه، قیمت نفت خام شاخص برنت دریای شمال برای تحویل در اواخر سال ۲۰۲۶ و اوایل سال ۲۰۲۷ می‌تواند به حدود ۱۱۰ دلار برای هر بشکه برسد.

اما در صورت رفع کامل اختلال تردد از تنگه هرمز در ژانویه ۲۰۲۷، وود مکنزی انتظار دارد روند بازار معکو س شود و قیمت نفت تا آغاز سال ۲۰۲۸ به حدود ۶۰ دلار برای هر بشکه کاهش پیدا کند.

در نتیجه، بخش قابل‌توجهی از اختلاف پیش‌بینی‌ها نه به برآورد متفاوت از خود بازار، بلکه به فرض‌های متفاوت درباره آینده تنش‌ها و سرعت بازگشت عرضه مربوط می‌شود.

اختلال عرضه، نفت ۹۰ دلاری را تثبیت میکند
تحلیلگران گلدمن ساکس نیز در تازه‌ترین برآورد خود، قیمت نفت را بالاتر از پیش‌بینی قبلی این بانک ارزیابی کرده‌اند. این بانک انتظار دارد میانگین قیمت نفت خام برنت در سه‌ماهه چهارم سال به ۹۰ دلار برای هر بشکه برسد؛ رقمی که نسبت به برآورد قبلی ۸۰ دلاری، ۱۲.۵ درصد افزایش دارد.

گلدمن ساکس همچنین پیش‌بینی خود برای سه‌ماهه دوم و سوم را افزایش داده است. دلیل اصلی این بازنگری، تشدید اختلال در عرضه نفت از منطقه خلیج فارس عنوان شده؛ منطقه‌ای که بخش مهمی از عرضه نفت جهان از آن عبور می‌کند و هرگونه اختلال در آن می‌تواند در مدت کوتاهی قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی را تحت فشار قرار دهد.

طبق برآورد این بانک، اختلال عرضه در خلیج فارس به ۱۴.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است. گلدمن ساکس همچنین برای سه‌ماهه فعلی، کسری عرضه‌ای معادل ۹.۶ میلیون بشکه در روز را پیش‌بینی کرده است.

به زبان ساده، اگر عرضه نفت در مدت کوتاهی به شرایط عادی بازنگردد، بازار با دو مسیر روبه‌رو خواهد بود: یا قیمت‌ها آن‌قدر افزایش پیدا می‌کنند که بخشی از تقاضا از بازار خارج شود، یا کاهش ذخایر و اختلال عرضه، کمبودهای جدی‌تری را به بازار تحمیل خواهد کرد.

کاهش ذخایر نفتی، پیش بینی قیمت را بالا برد
اداره اطلاعات انرژی آمریکا، EIA، نیز در گزارش ماهانه خود، پیش‌بینی قیمت نفت برنت و وست‌تگزاس‌اینترمدیت را برای ماه‌های آینده افزایش داده است. این بازنگری پس از کاهش قابل‌توجه ذخایر جهانی نفت در هفته‌های گذشته انجام شده است.

کاهش ذخایر اهمیت زیادی برای بازار نفت دارد؛ زیرا ذخایر در شرایط عادی یکی از مهم‌ترین حاشیه‌های امنیتی بازار در برابر اختلال‌های عرضه هستند. هرچه این ذخایر کاهش پیدا کنند، بازار در برابر شوک‌های جدید آسیب‌پذیرتر می‌شود و واکنش قیمت‌ها نیز می‌تواند شدیدتر باشد.

برای مصرف‌کننده عادی، افزایش پیش‌بینی قیمت نفت به معنای احتمال افزایش هزینه سوخت و حمل‌ونقل در ماه‌های پیش‌رو است. تداوم چنین روندی همچنین می‌تواند فشار تازه‌ای بر تورم جهانی وارد کند و از این مسیر، هزینه زندگی خانوارها را تحت تاثیر قرار دهد.

قیمت‌ها همچنان رو به افزایش می ماند
در مقابل این پیش‌بینی‌ها، رویترز هفته گذشته به نقل از معامله‌گران بازارهای نفت در آسیا، که مستقیماً با بازار فیزیکی نفت در ارتباط هستند، گزارش داد که بازار الزاماً با کمبود نفت مواجه نیست؛ اما خریداران برای تامین محموله‌های مورد نیاز خود باید پول بیشتری بپردازند.

معامله‌گران بازارهای نفت در آسیا، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز مصرف نفت خام جهان، پیش‌بینی کرده‌اند که قیمت‌ها همچنان تحت فشار صعودی باقی بمانند. به گفته آنها، امیدواری‌ها به پایان زودهنگام تنش‌های خاورمیانه کاهش یافته و همزمان تقاضا برای محموله‌های فیزیکی نفت افزایش پیدا کرده است.

یکی از عوامل مهم این افزایش تقاضا، حاشیه سود بالای پالایشگاهی عنوان شده است؛ شرایطی که پالایشگاه‌ها را به خرید بیشتر نفت خام برای تبدیل آن به فرآورده‌های نفتی ترغیب می‌کند.

مهم‌ترین مولفه برای پیش‌بینی قیمت نفت چیست؟
در مجموع، تصویری که از کنار هم گذاشتن این پیش‌بینی‌ها به دست می‌آید، بیش از آنکه یک قیمت مشخص برای آینده نفت نشان دهد، دامنه بزرگی از سناریوهای احتمالی را پیش روی بازار قرار می‌دهد. از نفت ۶۰ دلاری در صورت کاهش سریع تنش‌ها و بازگشت عرضه، تا قیمت‌های ۱۰۰، ۱۱۰ و حتی ۱۲۰ دلاری در صورت ادامه یا تشدید اختلال‌ها.

در این میان، یک متغیر بیش از سایر عوامل در پیش‌بینی‌های موسسات مختلف تکرار می‌شود: سرعت بازگشت عرضه نفت خاورمیانه به بازار. هرچه این بازگشت سریع‌تر باشد، فشار بر قیمت‌ها کمتر خواهد شد و هرچه اختلال طولانی‌تر شود، ذخایر بیشتری مصرف و فاصله میان عرضه و تقاضا بزرگ‌تر خواهد شد.