به گزارش کانال نفت به نقل از گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ بورس تهران در سومین جلسه معاملاتی آبان، تغییر محسوسی در رفتار سرمایه‌گذاران تجربه کرد. پس از دو روز خروج سنگین نقدینگی و کاهش شاخص‌ها، جریان پول حقیقی مثبت شد و شرکت‌های بزرگ بار دیگر توانستند شاخص کل را به مسیر صعود بازگردانند.با این حال، برخلاف رشد نماگر اصلی بازار، بخش قابل‌توجهی از سهام کوچک و متوسط همچنان تحت فشار عرضه قرار داشتند.مهم‌ترین ویژگی معاملات دیروز، تغییر جهت نقدینگی از خروج به ورود و تمرکز تقاضا بر شرکت‌های بزرگ بود. در حالی که در جلسه قبل نزدیک به سه‌چهارم خروج پول حقیقی از نمادهای بزرگ اتفاق افتاده بود،روز دوشنبه همین گروه مقصد اصلی ورود سرمایه قرار گرفت. این تغییر نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران در حال بازنگری در ترکیب دارایی‌های خود هستند، هرچند هنوز نشانه‌های کافی از بازگشت رونق فراگیر به بورس مشاهده نمی‌شود.

شاخص کل صعود کرد؛ هم‌وزن از رشد جا ماند

شاخص کل بورس تهران در معاملات دوشنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ با افزایش ۵۴ هزار و ۲۴۳ واحدی، معادل حدود ۰.۶۷ درصد به سطح ۸ میلیون و ۶۹ هزار واحد رسید. این رشد پس از دو جلسه کاهش متوالی رخ داد و بخشی از افت روزهای گذشته را جبران کرد.در مقابل، شاخص هم‌وزن ۰.۱۸ درصد کاهش یافت. اختلاف جهت حرکت این دو شاخص نشان می‌دهد رشد امروز بیشتر تحت تأثیر شرکت‌های بزرگ بوده و بخش وسیع‌تری از بازار نتوانسته همگام با نمادهای شاخص‌ساز حرکت کند.در میان شرکت‌های اثرگذار، «شپنا» با ۳۷ هزار و ۸۱۵ واحد و «فارس» با ۱۲ هزار و ۹۴ واحد اثر مثبت، بیشترین نقش را در رشد شاخص کل داشتند. مجموع اثر مثبت این دو نماد به حدود ۴۹ هزار و ۹۰۹ واحد رسید که معادل ۹۲ درصد افزایش خالص شاخص کل است.این تمرکز بالا نشان می‌دهد رشد شاخص کل بیش از آنکه حاصل افزایش هماهنگ قیمت‌ها در بازار باشد، به عملکرد تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ وابسته بوده است.در فرابورس نیز شرایط متفاوت بود. شاخص کل این بازار ۰.۲۶ درصد و شاخص هم‌وزن آن ۰.۰۹ درصد کاهش یافت. همزمانی افت فرابورس و شاخص هم‌وزن بورس، محدود بودن دامنه رشد بازار را تأیید می‌کند.

معاملات خرد کاهش یافت؛ سهم آن از گردش بازار به ۲۱ درصد رسید

ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی امروز ۴۱ هزار و ۶۹۹ میلیارد تومان ثبت شد؛ رقمی که نسبت به ۴۶ هزار و ۶۷۹ میلیارد تومان جلسه قبل، حدود ۱۰.۷ درصد کاهش نشان می‌دهد.ارزش کل معاملات بازار نیز به ۱۹۶ هزار و ۱۲۱ میلیارد تومان رسید که از این میزان، تنها ۲۱ درصد به معاملات خرد اختصاص داشت. این نسبت در جلسه گذشته ۵۹ درصد بود.کاهش سهم معاملات خرد در شرایط افزایش ارزش کل معاملات نشان می‌دهد بخش بیشتری از گردش مالی امروز به معاملات خارج از تعریف معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی اختصاص داشته است. بنابراین افزایش ارزش کل معاملات را نمی‌توان به معنای افزایش فعالیت مستقیم سرمایه‌گذاران در بازار سهام دانست.در بورس تهران نیز ارزش معاملات با کاهش نزدیک به ۹ درصدی به ۳۸ هزار و ۶۲۱ میلیارد تومان رسید.میانگین هفتگی معاملات خرد در هفته نخست آبان به ۴۴ هزار و ۸۴۹ میلیارد تومان، معادل حدود ۱۶۶ میلیون دلار، رسید. این رقم نشان می‌دهد با وجود نوسانات شاخص‌ها، گردش معاملات خرد همچنان در محدوده نسبتاً بالایی قرار دارد، اما برای شکل‌گیری روند صعودی پایدار، حفظ تقاضا و تداوم ورود نقدینگی اهمیت بیشتری دارد.

بازگشت پول حقیقی؛ بزرگان مقصد اصلی سرمایه شدند

مهم‌ترین تحول معاملات روز گذشته، تغییر جهت جریان نقدینگی حقیقی بود. پس از خروج ۲ هزار و ۶۳۶ میلیارد تومان پول حقیقی در جلسه گذشته، امروز یک هزار و ۲۸ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد.به این ترتیب، تراز جریان پول حقیقی در فاصله یک جلسه معاملاتی ۳ هزار و ۶۶۴ میلیارد تومان بهبود یافت؛ تغییری که از افزایش تقاضای حقیقی نسبت به روز قبل حکایت دارد.با این حال، بررسی جزئیات جریان نقدینگی نشان می‌دهد ورود پول به‌صورت متوازن میان شرکت‌ها توزیع نشده است.شرکت‌های دارای ارزش بازار بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان با ورود یک هزار و ۸۱۴ میلیارد تومان پول حقیقی مواجه شدند؛ در حالی که از شرکت‌های کوچک‌تر ۷۸۶ میلیارد تومان نقدینگی خارج شد.این اختلاف نشان می‌دهد رشد شاخص کل و افت شاخص هم‌وزن، پشتوانه مشخصی در جریان نقدینگی داشته است. سرمایه‌گذاران حقیقی به شرکت‌های بزرگ اقبال بیشتری نشان داده‌اند، اما تقاضا در گروه کوچک‌تر بازار همچنان برای جذب عرضه‌ها کافی نبوده است.سهم حقیقی‌ها از خریدها ۷۲ درصد و از فروش‌ها ۶۹ درصد ثبت شد. برتری سه واحد درصدی سهم حقیقی‌ها در سمت خرید نیز با ورود خالص نقدینگی به بازار همخوانی دارد.

سرانه معاملات؛ قدرت خریداران افزایش یافت

بررسی سرانه معاملات نشان می‌دهد قدرت نسبی خریداران نسبت به جلسه گذشته بهبود یافته است.سرانه خرید هر نماد روز گذشته ۸۱ میلیون تومان و سرانه فروش ۷۹ میلیون تومان ثبت شد. بنابراین نسبت قدرت خرید به فروش در این معیار به حدود ۱.۰۳ برابر رسید.این در حالی است که جلسه قبل سرانه خرید هر نماد ۷۶.۵ میلیون تومان و سرانه فروش ۹۴.۱ میلیون تومان بود. تغییر این نسبت نشان می‌دهد برتری فروشندگان در سطح نمادها کاهش یافته و تعادل میان دو طرف معاملات به نفع خریداران تغییر کرده است.در محاسبه سرانه به ازای هر کد حقیقی نیز میانگین خرید ۸۶.۸ میلیون تومان و میانگین فروش ۴۶.۴ میلیون تومان بود؛ یعنی سرانه خرید حدود ۱.۸۷ برابر فروش ثبت شد.این اختلاف قابل‌توجه از تقویت قدرت نسبی خریداران حقیقی حکایت دارد. با این حال، تمرکز ورود نقدینگی در شرکت‌های بزرگ نشان می‌دهد افزایش قدرت خرید هنوز به تمام بخش‌های بازار منتقل نشده است.

تحلیل رفتاری؛ تغییر مسیر پول، نه پایان احتیاط

معاملات دیروز از منظر رفتاری دو پیام متفاوت داشت. نخست آنکه بخشی از سرمایه‌گذاران پس از افت روزهای گذشته، بار دیگر برای خرید سهام وارد بازار شدند. ورود بیش از هزار میلیارد تومان پول حقیقی و افزایش قدرت سرانه خریداران، نشانه‌های این تغییر رفتار است.پیام دوم، گزینشی بودن تقاضاست. سرمایه‌گذاران به‌جای خرید گسترده در گروه‌های مختلف، منابع خود را بیشتر به سمت شرکت‌های بزرگ هدایت کردند. همین موضوع باعث شد شاخص کل مثبت شود، اما شاخص هم‌وزن و فرابورس همچنان در محدوده منفی باقی بمانند.از سوی دیگر، کاهش ارزش معاملات خرد نشان می‌دهد بازگشت پول حقیقی هنوز با افزایش فراگیر گردش معاملات همراه نشده است. در چنین شرایطی، مثبت شدن شاخص کل می‌تواند نخستین نشانه بهبود تقاضا باشد، اما برای تأیید تغییر روند بازار کافی نیست.

تحلیل بنیادی؛ چرا تقاضا به سمت شرکت‌های بزرگ چرخید؟

چرخش نقدینگی به سمت شرکت‌های بزرگ را می‌توان از زاویه ویژگی‌های بنیادی و ساختار بازار بررسی کرد. شرکت‌های بزرگ معمولاً سهم بیشتری در شاخص کل دارند و بسیاری از آنها در صنایع صادراتی، پالایشی، پتروشیمی و فلزی فعالیت می‌کنند؛ صنایعی که سودآوری آنها به متغیرهایی مانند نرخ ارز، قیمت جهانی محصولات، هزینه انرژی و شرایط فروش وابسته است.در دوره‌هایی که نااطمینانی بازار افزایش می‌یابد، برخی سرمایه‌گذاران ممکن است شرکت‌های بزرگ و نقدشونده‌تر را برای بازآرایی سبد دارایی خود ترجیح دهند. البته داده‌های معاملات امروز به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که ورود پول به این شرکت‌ها الزاماً ناشی از بهبود سودآوری یا تغییر انتظارات بنیادی بوده است.در مقابل، ادامه خروج نقدینگی از شرکت‌های کوچک و متوسط نشان می‌دهد این گروه برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران به عوامل بیشتری نیاز دارد. انتشار گزارش‌های مناسب تولید و فروش، بهبود سودآوری، کاهش ریسک نقدشوندگی و افزایش تقاضای پایدار می‌تواند در تغییر این وضعیت نقش داشته باشد.بنابراین رشد دیروز شاخص کل را باید در کنار کیفیت عملکرد شرکت‌ها ارزیابی کرد. بازگشت تقاضا زمانی از پشتوانه بنیادی قوی‌تری برخوردار خواهد بود که با بهبود انتظارات سودآوری و گسترش مشارکت صنایع مختلف همراه شود.

بازگشت بورس چقدر قابل اتکاست؟

رضا گلستانی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: مهم‌ترین اتفاق معاملات دیروز، تغییر جهت جریان پول حقیقی است. بازاری که در جلسه گذشته با خروج بیش از ۲.۶ همت نقدینگی مواجه بود، اکنون ورود بیش از هزار میلیارد تومان سرمایه را تجربه کرده است.این کارشناس ادامه داد: این تغییر می‌تواند از کاهش فشار فروش و افزایش تمایل بخشی از معامله‌گران به خرید سهام حکایت داشته باشد.وی افزود: با این حال، تمرکز ورود نقدینگی در شرکت‌های بزرگ نشان می‌دهد بهبود بازار هنوز فراگیر نشده است. خروج ۷۸۶ میلیارد تومان از نمادهای کوچک و افت شاخص هم‌وزن، دو نشانه مهم هستند که اجازه نمی‌دهند رشد شاخص کل به‌عنوان بازگشت رونق عمومی بورس تفسیر شود.گلستانی تاکید کرد: همزمانی ورود پول به سهام و صندوق‌های درآمد ثابت است. امروز ۷۴۷ میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوق‌های درآمد ثابت شد؛ رقمی که در کنار ورود نقدینگی به بازار سهام نشان می‌دهد رفتار سرمایه‌گذاران یکدست نیست. بخشی از منابع به سمت پذیرش ریسک سهام حرکت کرده و بخشی دیگر همچنان ابزارهای کم‌ریسک‌تر را ترجیح داده‌اند.

بورس برای بازگشت واقعی به همراهی کوچک‌ها نیاز دارد

بورس تهران در معاملات روز دوشنبه توانست پس از دو روز افت، بار دیگر به مسیر صعود بازگردد. رشد ۵۴ هزار واحدی شاخص کل، ورود بیش از هزار میلیارد تومان پول حقیقی و افزایش قدرت سرانه خریداران، مهم‌ترین نشانه‌های مثبت بازار بودند.با این حال، افت شاخص هم‌وزن، خروج نقدینگی از شرکت‌های کوچک و کاهش ارزش معاملات خرد نشان می‌دهد این بهبود هنوز محدود است. بخش اصلی تقاضا در شرکت‌های بزرگ متمرکز شده و همین تمرکز، فاصله معناداری میان عملکرد شاخص کل و وضعیت عمومی بازار ایجاد کرده است.در ادامه معاملات، مهم‌ترین مسئله این خواهد بود که آیا ورود نقدینگی به شرکت‌های بزرگ تداوم پیدا می‌کند و به‌تدریج به سایر گروه‌ها گسترش می‌یابد یا بازار بار دیگر با افزایش عرضه مواجه می‌شود. بازگشت پایدار بورس زمانی قابل اتکاتر خواهد بود که رشد شاخص کل با افزایش مشارکت شرکت‌های کوچک و متوسط، تقویت معاملات خرد و تداوم ورود پول حقیقی همراه شود.