گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ بورس تهران روز دوشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ شتاب صعودی خود را به شکل محسوسی افزایش داد. 
شاخص کل که طی روزهای شنبه و یکشنبه از محدوده ۶.۵ میلیون به بالای ۶.۷ میلیون رسیده بود، دیروز با جهشی ۲.۷۴ درصدی تا ۶ میلیون و ۹۰۷ هزار واحد پیش رفت و اکنون در یک قدمی ورود تاریخی به کانال ۷ میلیون واحد قرار دارد.
با این حال، مهم‌ترین اتفاق روز گذشته را نباید فقط در جهش شاخص جست‌وجو کرد.
ورود ۷ هزار و ۵۸۲ میلیارد تومان پول حقیقی، خروج نقدینگی از صندوق‌های درآمد ثابت و اختلاف کم‌سابقه سرانه خرید و فروش نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها با تغییر جدی در جریان نقدینگی همراه شده است؛ هرچند افت ارزش معاملات خرد به محدوده ۲۶ همت، نکته‌ای است که در تحلیل قدرت ادامه این موج باید مورد توجه قرار گیرد.
سه روز، ۴۰۰ هزار واحد؛ بورس به ۷ میلیون رسید
شاخص کل روز دوشنبه با افزایش ۱۸۴ هزار و ۴۲ واحدی معادل ۲.۷۴ درصد به ۶ میلیون و ۹۰۷ هزار و ۶۱۷ واحد رسید. به این ترتیب تنها حدود ۹۳ هزار واحد تا ورود شاخص به کانال تاریخی ۷ میلیون باقی مانده است.
شاخص هم‌وزن نیز ۴۸ هزار و ۴۰۴ واحد معادل ۲.۵۹ درصد رشد کرد و در ارتفاع یک میلیون و ۹۰۲ هزار و ۴۵۴ واحد قرار گرفت. نزدیکی نرخ رشد شاخص کل و هم‌وزن نشان می‌دهد موج صعودی امروز محدود به چند سهم شاخص‌ساز نبوده است.
شاخص بازار اول ۲.۷۸ درصد و بازار دوم ۲.۶۳ درصد بالا رفت. در میان بزرگان نیز فملی با بیش از ۳۴ هزار واحد اثر مثبت پیشتاز بود و فارس، شبنا، شپندر، فولاد، شستا و وبملت به رشد شاخص کمک کردند.
۷.۶ همت ورود پول؛ بزرگ‌ترین سیگنال امروز
در معاملات دیروز ۷ هزار و ۵۸۲ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی شد؛ رقمی که بیش از دو برابر ورود ۳ هزار و ۳۸۴ میلیارد تومانی روز گذشته است.
از این میزان، ۵ هزار و ۱۱۷ میلیارد تومان به شرکت‌های دارای ارزش بازار بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان اختصاص یافت و شرکت‌های کوچک‌تر نیز ۲ هزار و ۴۶۵ میلیارد تومان پول حقیقی جذب کردند. 
بنابراین برخلاف روز یکشنبه که ورود پول تقریباً به طور مساوی میان کوچک و بزرگ تقسیم شده بود، دیروز کفه نقدینگی به شکل محسوسی به سمت بزرگان سنگینی کرد.
ترکیب خرید و فروش نیز همین تصویر را تأیید می‌کند. حقیقی‌ها ۷۷ درصد خریدها را انجام دادند، اما سهم آنها از فروش تنها ۴۸ درصد بود. در مقابل، حقوقی‌ها ۵۲ درصد فروش بازار را در اختیار داشتند؛ یعنی بخش مهمی از عرضه حقوقی‌ها توسط سرمایه‌گذاران حقیقی جذب شد.
خریداران پنج برابر فروشندگان قدرت داشتند
سرانه‌ها شاید عجیب‌ترین آمار معاملات دیروز باشند. سرانه خرید هر نماد به ۱۲۱.۳ میلیون تومان رسید، در حالی که سرانه فروش فقط ۵۲.۸ میلیون تومان بود؛ یعنی قدرت سرانه خرید در کل بازار بیش از دو برابر فروش قرار گرفت.
در میان کدهای حقیقی شکاف بسیار بزرگ‌تر است. سرانه خرید حقیقی ۱۰۵.۴ میلیون تومان و سرانه فروش تنها ۲۱.۳ میلیون تومان ثبت شد. به این ترتیب متوسط سرانه خرید حقیقی تقریباً پنج برابر سرانه فروش بوده است.
این نسبت در کنار ورود ۷.۶ همت پول حقیقی نشان می‌دهد برتری تقاضا تنها محصول رشد قیمت‌ها یا شاخص‌ها نبوده است. خریداران حقیقی هم از نظر حجم خالص پول و هم از نظر قدرت سفارش‌ها، دست بالا را در معاملات امروز داشته‌اند.
پول از درآمد ثابت بیرون آمد و به سمت ریسک چرخید
روز دوشنبه یک هزار و ۶۸۶ میلیارد تومان پول حقیقی از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شد. این اتفاق درست یک روز پس از ورود بیش از ۱.۱ همت پول به این صندوق‌ها رخ داده و در کنار ورود سنگین نقدینگی به سهام، معنای مهم‌تری پیدا می‌کند.
همزمانی خروج از ابزار کم‌ریسک و ورود ۷.۶ همت پول به سهام نشانه‌ای از افزایش ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران است. به بیان ساده، بخشی از نقدینگی دیگر صرفاً در حاشیه بازار منتظر نمانده و برای خرید سهام وارد میدان شده است.
البته نمی‌توان تمام پول واردشده به سهام را مستقیماً حاصل خروج از درآمد ثابت دانست؛ زیرا میزان ورود به سهام چند برابر خروج از این صندوق‌هاست. اما هم‌جهتی این دو جریان، چرخش ترجیحات بخشی از سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های پرریسک‌تر را تقویت می‌کند.
یک علامت سؤال بزرگ؛ چرا معاملات خرد افت کرد؟
در میان آمارهای قدرتمند امروز، یک عدد خلاف جهت حرکت کرد. ارزش معاملات خرد به ۲۵ هزار و ۹۱۸ میلیارد تومان کاهش یافت؛ در حالی که این رقم روز گذشته ۳۷ هزار و ۴۳۳ میلیارد تومان و شنبه ۴۳ هزار و ۱۲۷ میلیارد تومان بود.
به این ترتیب ارزش معاملات خرد نسبت به روز گذشته حدود ۳۱ درصد کاهش یافته است. میانگین هفتگی نیز به ۳۵ هزار و ۴۹۳ میلیارد تومان معادل ۱۵۷ میلیون دلار رسیده است.
بخشی از افت معاملات می‌تواند ناشی از قفل شدن عرضه در شرایط غلبه شدید تقاضا باشد؛ یعنی خریدار وجود دارد، اما فروشنده کمتری حاضر به عرضه سهام است. با این حال، برای تأیید این برداشت باید معاملات روزهای بعد را دید. اگر ارزش معاملات با افزایش عرضه دوباره بالا برود، تصویر صعود قدرتمندتر خواهد شد؛ اما افت مستمر گردش معاملات در ارتفاعات جدید نیازمند احتیاط است.
تحلیل رفتاری؛ ترس از جاماندن جدی شد
سه روز رشد متوالی و بیش از ۴۰۰ هزار واحد افزایش شاخص می‌تواند رفتار معامله‌گرانی را که منتظر اصلاح بازار بودند، تغییر دهد. نزدیک شدن سریع شاخص به ۷ میلیون واحد در کنار ورود فزاینده پول حقیقی، هزینه روانی بیرون ماندن از بازار را افزایش داده است.
ورود پول حقیقی از حدود دو همت در شنبه به ۳.۴ همت در یکشنبه و سپس ۷.۶ همت در امروز، شتاب گرفتن تقاضا را نشان می‌دهد. چنین الگویی می‌تواند بیانگر فعال شدن «ترس از جاماندن» در میان بخشی از معامله‌گران باشد.
این رفتار تا زمانی که با ورود نقدینگی واقعی همراه باشد، می‌تواند سوخت صعود را تأمین کند؛ اما نزدیک شدن به مرز روانی ۷ میلیون احتمال شناسایی سود را نیز بالا می‌برد. از این رو واکنش بازار پس از لمس یا شکست این مرز بسیار مهم خواهد بود.
تحلیل تکنیکال؛ ۷ میلیون دیگر فقط یک عدد نیست
شاخص کل اکنون تنها ۹۳ هزار واحد با ۷ میلیون فاصله دارد؛ فاصله‌ای که با توجه به دامنه حرکت روزهای اخیر می‌تواند در یک جلسه معاملاتی طی شود. با این حال، ۷ میلیون بیش از آنکه یک مقاومت محاسباتی باشد، یک مرز روانی قدرتمند برای بازار است.
عبور شاخص از این سطح همراه با ورود پول و حفظ قدرت تقاضا می‌تواند زمینه تثبیت در ارتفاع تازه را فراهم کند. در مقابل، نزدیک شدن به این مرز احتمال افزایش عرضه از سوی سهامدارانی را که طی هفته‌های گذشته سود قابل توجهی کسب کرده‌اند بالا می‌برد.
به همین دلیل، مهم‌تر از لمس ۷ میلیون، رفتار بازار پس از آن است. اگر عرضه‌های احتمالی با نقدینگی تازه جذب شوند، روند صعود پشتوانه بیشتری پیدا خواهد کرد؛ اما شکست ناموفق این سطح می‌تواند زمینه یک استراحت کوتاه‌مدت را فراهم کند.
جریان پول از خود شاخص مهم‌تر شده است
رضا گلسنانی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس درباره معاملات روز دوشنبه گفت: جهش ۱۸۴ هزار واحدی شاخص عدد بزرگی است، اما ورود بیش از ۷.۵ هزار میلیارد تومان پول حقیقی اتفاق مهم‌تری محسوب می‌شود. این عدد نشان می‌دهد رشد بازار فعلاً صرفاً حاصل افزایش قیمت چند سهم شاخص‌ساز نیست.
وی افزود: نسبت سرانه خرید و فروش حقیقی نیز بسیار قابل توجه است. سرانه خرید تقریباً پنج برابر فروش بوده و همزمان سهم حقیقی‌ها از خرید به مراتب بیشتر از سهم آنها از فروش است. این ترکیب از برتری جدی تقاضای حقیقی حکایت دارد.
این کارشناس ادامه داد: خروج پول از صندوق‌های درآمد ثابت نیز نشان می‌دهد ریسک‌پذیری بخشی از سرمایه‌گذاران افزایش یافته است. البته کاهش ارزش معاملات خرد باید زیر نظر گرفته شود و اگر بازار با عرضه‌های بیشتر مواجه شود، حفظ گردش معاملات اهمیت زیادی خواهد داشت.
گلستانی تأکید کرد: مرز ۷ میلیون احتمالاً عرضه‌های جدیدی ایجاد می‌کند. اتفاق تعیین‌کننده این نیست که شاخص این عدد را لمس می‌کند یا خیر؛ مهم این است که بازار پس از رسیدن به آن چه میزان تقاضای تازه برای جذب عرضه‌ها خواهد داشت.
۷ میلیون در تیررس؛ آزمون بزرگ خریداران
بورس طی سه روز بیش از ۴۰۰ هزار واحد بالا آمده و حالا در فاصله تنها ۹۳ هزار واحدی مرز ۷ میلیون ایستاده است. اما آمار امروز نشان می‌دهد شتاب پول حتی از شتاب شاخص بیشتر شده؛ ۷.۶ همت ورود حقیقی، خروج ۱.۷ همت از درآمد ثابت و سرانه خرید نزدیک به پنج برابر فروش تصویری از برتری کم‌سابقه خریداران ساخته است.
با این حال، فتح ۷ میلیون پایان ماجرا نیست. این مرز می‌تواند نخستین آزمون جدی موج جدید تقاضا باشد. اگر پول تازه بتواند عرضه‌های احتمالی در این ارتفاع را جذب کند، ۷ میلیون می‌تواند از سقف روانی به سکوی بعدی بازار تبدیل شود؛ اما اگر موج شناسایی سود بر تقاضا غلبه کند، بورس پس از سه روز دویدن احتمالاً برای مدتی نیاز به نفس‌گیری خواهد داشت.