به گزارش «نفت ما»، ریسک‌های امنیتی در تنگه هرمز هزینه انتقال نفت را بالا برده و همزمان نرخ حمل‌ونقل و بیمه را هم افزایش داده است. پاتریک پویانه، مدیرعامل توتال‌انرژیز، ۲۴ اوت ۲۰۲۶ در کنفرانس انرژی نروژ گفت که هزینه رفت‌وبرگشت یک نفتکش غول‌پیکر یا VLCC برای عبور از تنگه هرمز به حدود ۲۰ میلیون دلار رسیده است. یعنی برای محموله‌ای حدود دو میلیون بشکه، تقریباً.۱۰دلار به ازای هر بشکه هزینه اضافی ایجاد می‌کند. به گفته او: توتال‌انرژیز در حال خرید نفت از داخل خلیج فارس با قیمت ۵۰ تا ۶۰ دلار در هر بشکه است و تولیدکنندگان منطقه بعد از ماه‌ها درگیری برای رساندن نفت خود به بازار با فشار زیادی روبه‌رو هستند.

اما پویانه با وجود این هزینه‌ها معتقد است که حمل نفت خام از هرمز هنوز برای بسیاری از معامله‌گران صرفه اقتصادی دارد. به گفته او، تخفیف نفت منطقه نسبت به برنت می‌تواند بخشی از هزینه بالای حمل را جبران کند. از طرفی، توتال‌انرژیز همچنان یکی از معامله‌گران اصلی نفت عراق و قطر است و همین موضوع باعث شده این شرکت همچنان به استفاده از این مسیر ادامه دهد.

نفت در تاریکی
بلومبرگ هم نوشته است که تنگه هرمز پیش از بحران محل عبور حدود یک‌پنجم جریان نفت جهان بود. حالا بخشی از صادرات همچنان از این مسیر انجام می‌شود، اما هزینه و ریسک انتقال محموله‌ها افزایش و تعداد کشتی‌هایی که از تنگه عبور می‌کنند هم کاهش پیدا کرده است. داده‌های اولیه کپلر که رویترز امروز به آن استناد کرده حاکی از آن است که تنها شش کشتی کالایی روز سه‌شنبه از هرمز عبور کرده‌اند.

هرچند مشخص کردن حجم واقعی نفتی که از هرمز عبور می‌کند آسان نیست اما رویترز در گزارشی دیگر نوشته است که بخشی از کشتی‌ها با خاموش کردن سامانه‌های شناسایی خود و از سمتی محدودیت داده‌های ماهواره‌ای باعث شده برآوردهای مختلف فاصله زیادی با هم داشته باشند. برخی مقام‌های آمریکایی از عبور بیش از ۱۷ میلیون بشکه در روز تحت اسکورت نظامی صحبت کرده‌اند، در حالی که کپلر حجم عبور نفت در اوایل سپتامبر را حدود ۴.۳ تا ۵ میلیون بشکه در روز برآورد کرده است.

۵۰دلار اضافه برای یک بشکه
پویانه درباره فرآورده‌های نفتی هم عنوان کرده است که نفت خام همچنان با تخفیف‌های قابل توجه از هرمز عبور می‌کند، اما هزینه حمل بنزین و گازوئیل بسیار بیشتر است و هزینه اضافی حمل این محصولات به حدود ۵۰ دلار برای هر بشکه می‌رسد. حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه هم فشار بیشتری به بازار فرآورده‌ها وارد کرده و عرضه این محصولات را محدودتر کرده است.

در چنین وضعیتی هزینه بیمه هم به همین شرایط اضافه شده است. پل بردشاو، یکی از مدیران شرکت ملی نفت امارات، در گزارشی گفته است که هزینه بیمه محموله می‌تواند به پنج تا شش درصد ارزش آن برسد. برای یک محموله بزرگ، این رقم حدود ۱۰ میلیون دلار می‌شود. حق بیمه ریسک جنگ هم که پیش از بحران عملاً وجود نداشت، حالا می‌تواند به ۱۰ درصد ارزش محموله برسد.

بردشاو گفته است برخی فعالان بازار ترجیح می‌دهند بدون بیمه حمل کنند و شرکت‌های ملی نفت هم در موارد بیشتری خودشان کنترل عملیات کشتیرانی را در دست بگیرند. از طرف دیگر، تعداد مالکان نفتکش‌هایی که حاضرند ریسک عبور از منطقه را بپذیرند کمتر شده و برخی محموله‌ها به مسیرهای طولانی‌تر منتقل می‌شوند.

یکی از کشورهایی است که برای ادامه این شرایط آماده می‌شود کویت است. این شرکت قصد دارد ناوگان نفتکش‌های تحت مالکیت خود را افزایش دهد تا کنترل بیشتری بر انتقال محموله‌ها داشته باشد. داده‌های اس اند پی گلوبال بیانگر آن است که صادرات نفت خام کویت از حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز در فوریه، پیش از آغاز جنگ، به حدود ۳۷۵ هزار بشکه در روز در اوت رسیده و صادرات فرآورده‌های نفتی این کشور هم از حدود ۸۴۷ هزار بشکه در روز به ۱۷۴ هزار بشکه کاهش یافته است.

نفت از مرز۱۰۰دلار گذشت
نفت برنت هم در این میان برای نخستین بار از ژوئیه از ۱۰۰ دلار عبور کرد و به حدود ۱۰۰.۹۵ درهر بشکه رسید. رویترز در این باره نوشت که در بازار فیزیکی هم قیمت نفت خام و فرآورده‌ها بالای ۱۰۰ دلار قرار گرفته و گازوئیل اروپا به حدود ۱۹۹ دلار در هر بشکه رسیده است.

ریسک حمل‌ونقل در روزهای اخیر فقط به عبور از تنگه هرمز محدود نبوده است. بامداد چهارشنبه سنتکام (فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا) در بیانیه‌ای ادعا کرد:‌ «پس از آنکه ایران دو بار در دو روز گذشته ناو جنگی آمریکا را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داد، نیروهای ما پنج نفتکش ایرانی را منهدم کردند.» از سوی دیگر درخلیج فارس هم یک نفتکش حامل حدود دو میلیون بشکه نفت کوره عراق در نزدیکی بندر العمیه بصره هدف حمله پهپادی قرار گرفت و چند کشتی تجاری دیگر در شمال خلیج فارس و خلیج عمان دچار آتش‌سوزی شدند.

با حملات به نفتکش‌های ایرانی در نزدیکی خارگ و اتفاقاتی که در خلیج فارس و دریای عمان رخ داده، عبور نفتکش‌ها از این منطقه برای صاحبان کشتی پرریسک‌تر از قبل شده است. هنوز بخشی از نفت از هرمز عبور می‌کند، اما تعداد کشتی‌های حاضر در این مسیر کمتر شده و هزینه بیمه و حمل هم بالا رفته است. اگر حمله به نفتکش‌ها و ناامنی در مسیر ادامه پیدا کند، شرکت‌ها یا باید هزینه بیشتری برای عبور بپردازند یا مسیرهای دیگری را انتخاب کنند که در نهایت می‌تواند خود را در قیمت نفت و فرآورده‌ها نشان دهد.